KİMYA SEKTÖRÜ SINAV ve BELGELENDİRME MERKEZİ KURULUMU PROJESİ (KİTEM)

Türkiye’de imalat sanayinin karşılaştığı en temel sorunlardan biri mesleki eğitim ve sektörel ihtiyaçlar arasındaki uyumsuzluktur. Nitelikli istihdam ve nitelikli işgücü arasında arz-talep uyumsuzluğu yaratan bu durumu çözebilmek adına Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından “Türkiye’de Mesleki Yeterlilik Kurumunun ve Ulusal Yeterlilik Sisteminin Güçlendirilmesi Programı” (UYEP) başlatılmıştır. Türkiye’de Avrupa Mesleki Yeterlilikler Çerçevesi’ne uyumlu bir Ulusal Yeterlilikler Sistemi’nin oluşturulmasını ve Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun (MYK) güçlendirilmesini hedefleyen UYEP altında temel imalat sektörünün karşı karşıya kaldığı nitelikli işgücü bulma sorununu çözebilmek adına Mesleki Bilgi ve Beceri Sınav ve Belgelendirme Merkezleri (Voc-Test) Hibe Programı başlatılmıştır. Kimya Sektörü’nün lider kuruluşu Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayi İşverenleri Sendikası (KİPLAS), işçi-işveren arasında verimli bir çalışma ilişkisi yaratmak ve üretimde kaliteyi sağlıklı ve güvenlikli bir çalışma ortamı ile birlikte sağlamak misyonları doğrultusunda Voc-Test Hibe Programı’na “Kimya Sektörü Sınav ve Belgelendirme Merkezi Kurulumu Projesi (KİTEM)” başvuruda bulunmuş ve hibe almaya hak kazanmıştır.

KİTEM Projesi için KİPLAS koordinatörlüğünde Türkiye Kimya, Petrol, Lastik İşçileri Sendikası (Petrol-İş), İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamülleri İhracatçıları Birliği (İKMİB), Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD), Türkiye Kimya Derneği (TKD) ve Boya Sanayicileri Derneği de (BOSAD) ortak olarak yer almaktadır. Yakacık Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi ve Kocaeli Üniversitesi Hereke Ömer İsmet Uzunyol Meslek Yüksek Okulu proje iştirakçisi olarak projeye dışarıdan destek sağlamaktadır.

Proje sonucunda, başta Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ile yürütülen çalışmalar sonucunda Kimya sektöründe yer alan 7 mesleğin (“Boya Üretim Operatörü (Seviye 3)”, “Boya Renk Ayar Elemanı (Seviye 3)”, “Boya Dolum Operatörü (Seviye 3)”, “Boya Üretim Sorumlusu” (Seviye 4)” “Boya Üretim Sorumlusu” (Seviye 5)”, “Kimya Laboratuvarı Analisti (Seviye 4)”, “Kimya Laboratuvarı Sorumlusu (Seviye 5)”) mesleki yeterlilikleri tanımlanacaktır. Ayrıca 4 meslekte (Boya Dolum Operatörü, Boya Üretim Operatörü, Kimya Laboratuvarı Analisti ve Kimya Laboratuvarı Sorumlusu) çalışan ve çalışmak isteyeceklerin yeterliliklerinin test edilebilmesi için bir Kimya Sektörü Test ve Belgelendirme Merkezi (KİTEM) kurulacaktır. KİTEM proje bitiminden itibaren proje ortaklarının da yer aldığı 15 kurumun KİPLAS oluşturduğu Kimya Sektörü Platformu’nun hazırlamakta olduğu mesleki yeterliliklerin ölçümü için de hizmet verecektir.

PROJENİN AMAÇLARI

• Türkiye Kimya Sektöründe, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (AYÇ) doğrultusunda, uygun bir değerlendirme, ölçme ve belgelendirme sistemi oluşturarak etkin ve sürdürülebilir bir Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi (UMYS) kurmak
• İş piyasası ihtiyaçlarıyla uyumlu bir mesleki eğitim sisteminin oluşturulmasını sağlamak, Mesleki belgelendirme alanında yer alan çok başlılığı ortadan kaldırmak
• Kimya Sektörü Platformu’nu temsilen proje sahibi KİPLAS ile MYK arasında 25 Mart 2009 tarihinde imzalanan protokol uyarınca 7 mesleğin Ulusal Yeterlilikleri’ni hazırlamak ve Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK)’dan onaylarını almak
• Kimya sektörüne yönelik olarak İstanbul’da etkin ve sürdürülebilir bir Belgelendirme Merkezi kurmak ve MYK’dan onaylı “Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu” olmak
• Sektör içerisinde UMYS konusunda farkındalık yaratarak, UMYS oluşturma çalışmalarının sürdürülebilir ve daha geniş kapsamlı hale getirmek

ARZULANAN SONUÇLAR

Kısa Vadede Ulaşmak İstediklerimiz

• 7 Mesleğin Ulusal Yeterliliklerinin Hazırlanarak Ulusal Mesleki Yeterlilikler Çerçevesi’ne Yerleştirilmesi
• Kimya sektörüne hizmet verecek Belgelendirme Merkezi, KİTEM’in kurulması
• Proje konusu mesleklerde çalışan veya çalışmak isteyen 250 insanımızın oluşturulacak sınavlarda değerlendirilerek belgelendirilmeleri
• Kimya sektöründe UMYS’ye Olan Farkındalığın Artması

Orta - Uzun Vadede Ulaşmak İstediklerimiz

• Kimya sektöründe mesleki belgelendirme alanında yaşanan çok başlılığın sona ermesi
• İstihdam süreçlerinin rasyonelleşmesi
• Çalışan verimliliğinin artması
• Modern teknoloji kullanımın yaygınlaşması
• Çalışan kazançlarının artması
• İş kazalarının azalması,
• Bertaraf edilen atık miktarının artırılması
• İşten ayrılma oranlarında düşüş
• Ulusal yeterliliklere dolayısıyla sektörün ihtiyaçlarına uygun mesleki eğitim müfredatlarının oluşturulması

PROJE SAHİBİ

Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayi İşverenleri Sendikası (KİPLAS), 6 Şubat 1961 tarihinde, “Türkiye Kimya Sanayii İşverenleri Sendikası” unvanı ile beş kurucu üye ve iki kişilik mütevazi kadrosuyla kurulmuştur.
Bugüne kadar sendika yönetim kadrolarında görev alan yöneticilerinin ve profesyonel kadrosunun azimli ve gayretli çalışmaları neticesinde, her geçen yıl yeni bir gelişme ile bugünkü durumuna gelmiştir.

1982 tarihli Anayasa ile yeniden düzenlenen endüstriyel ilişkiler sistemine göre kabul edilen 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun, işkolların Yönetmeliği’nde getirdiği değişiklikle Kimya, Petrol, Lastik, Plastik, İlaç, Kozmetik ve Deterjan gruplarının birleşerek genişletilmesi sonucunda, 25.081983 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’nda, yirmi iki yıl boyunca kullandığı “Türkiye Kimya Sanayii İşverenleri Sendikası” ünvanını “Türkiye Kimya, Petrol, Lastik ve Plastik Sanayii İşverenleri Sendikası” olarak değiştirmiş ve çalışmalarını bu ünvanla devam ettirmektedir.

Günümüzde KİPLAS

KİPLAS, kimya sektöründeki önemli bir organizasyon olarak işletme ve işveren problemlerini çok geniş bir açılımda ele alarak, işkolu, bölgesel, ulusal ve uluslararası seviyede ağlar ile üyelerinin en iyi şekilde bilgilenmesi, temsil edilmesi, ekonomik ve sosyal rekabet koşullarına her an hazır olmasını sağlayacak bir hizmeti sunma gayreti içindedir.

Bu bağlamda, bir taraftan geleneksel misyonu olan toplu iş sözleşmesi, dava takibi, çalışma hayatı ve endüstri ilişkileri konularını içeren ve firmaların bireysel çalışma ilişkilerini yönlendiren İnsan Kaynakları Yönetim açılımını da kapsayan “Hukuk ve Sosyal İlişkiler Müdürlüğü” servisi yeniden yapılandırılarak, rekabet hukuku, marka-patent, ticari davalar vb. genişletilmiş hizmet yelpazesi içinde hizmet vermeye devam etmektedir.
Diğer taraftan, bilindiği üzere 21.yüzyılın üretim dünyasının yeniden inşa edilmesinde nitelikli insan kaynakları ve modern teknoloji kullanımı ile kaliteli üretim, insan odaklı ve “çevre bilinçli” politikalar işletme stratejisi olarak ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu nedenle KİPLAS, yeni vizyonuna paralel olarak geliştirdiği hizmet çeşitlenmesi yaklaşımıyla “işyeri güvenliği, çevre, kimyasal maddelerin sınıflandırılması, etiketlenmesi ve taşınması ile ilgili uluslararası ve ulusal mevzuat ve endüstriyel riskler (teknik emniyet, yangın güvenliği) konularına yönelik hizmet veren ve “Teknik İşler ve Eğitim Müdürlüğü” adı altında oluşturduğu danışma merkeziyle danışmanlık hizmetlerine ve işbaşı eğitimlerine başlamış bulunmaktadır.

KİPLAS’ın 1994 yılında başlattığı vizyonu doğrultusunda bir diğer açılımı da; sanayiciye ortak altyapı hizmetleriyle en az maliyet getirecek, çevreye dost, planlı bir sanayi yapısı içerisinde yatırım, üretim ve istihdam olanağı sağlamak amacıyla ihtisas OSB kurmak olup, bu bağlamda şu anda KİPLAS’ın öncülüğünü yaptığı Kocaeli-Gebze V (Kimya) tüzel kişiliğini kazanmıştır.

KİPLAS’ın yeni vizyonunun en güncel göstergelerinden biri de sanata yapılan destek olup KİPLAS, 2003 yılından beri, çağdaş bir sivil toplum örgütü olarak kültür ve sanata destek amacıyla çalışma mekanlarını sanat galerisi amaçlı kullanmakta ve sergi organize etmektedir. Bu yolla sanat / sanatçı desteklendiği gibi, KİPLAS’ta sergi açan sanatçıların armağan ettiği eserlerden oluşan bir koleksiyon da oluşturulmaktadır.

PROJE ORTAKLARI

BOSAD
Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD) Mesleki kuruluş sürecini 2003 Temmuz ayında tamamlamış ve boya sanayiimizin dokuz kurucu üyesi ile (Betek Boya San.Tic.AŞ., ÇBS Boya San.Tic. AŞ., DYO Boya Fabrikaları AŞ., DYO Matbaa Mürekkepleri San.Tic.AŞ., Jotun Boya San.Tic.AŞ., Marshall Boya ve Vernik San.Tic.AŞ., Meges Boya San.Tic.AŞ., Polisan Kimya San. Tic.AŞ., SG-Weber Markem Yapı Kimyasalları San.Tic.AŞ.,) başladığı kuruluş çalışmalarını takiben, 2007 yılı sonunda, 51 üyeye ulaşmış bulunmaktadır. Kayıtlı ekonomi içinde temsil edilen, “ulusal boya sanayi” içindeki katılımcı payının %80’e ulaşmasıyla önemli bir aşama kaydetmiştir. BOSAD kuruluş sürecini takiben yaptığı etkin çalışmalar ile Meslek Örgütü olarak tanımlanan bir sektör gücünü bünyesinde barındırmaktadır.

BOSAD’ın temel kuruluş amacı ; Türk Boya Sanayii gelişimine katkı yapmak, ulusal boya tüketimini arttırarak, tüketicimize çağdaş ve sağlıklı ürünler sunmak, ülke ekonomimize ihracatçı bir sektör konumu kazandırarak, mevcut AB entegrasyon sürecine sektörel bazda katkı yapmaktır.

İKMİB
İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamülleri İhracatçılar Birliği (İKMİB), kurulduğu 1991 yılında bu yana gerçekleştirdiği / katıldığı fuarlar, ticaret heyetleri ve alım heyetleri yoluyla çeşitli tanıtım faaliyetlerinde etkin rol almıştır. Bunun yanısıra yaklaşık 8000 civarındaki üyesine yönelik olarak gerçekleştirdiği toplantı, seminer, eğitim faaliyetleri vb. Organizasyonlar ile sürekli olarak sektörün nabzını tutmakta ve ihracatçıların gelişmeleri takip etmelerine ve farkındalıklarının artmasına yardımcı olarak faaliyetler düzenlemektedir.

PETROL-İŞ
1950 yılında kurulan Türkiye Petrol Kimya Lastik İşçileri Sendikası (Petrol-İş) yaklaşık 89.000 üyesiyle, sektör sendikalı çalışanlarının %35’ini üyesi olarak barındırmaktadır. Bu konumuyla sektörün en büyük işçi örgütüdür.

Petrol-İş Türkiye’de ilk kez olarak uluslararası bir sendikaya IFPW (International Federation of Petroleum Workers) Uluslararası Petrol İşçileri Federasyonuna üye olan sendikadır. Petrol-İş güçlü örgütsel yapısını, sendika dahilinde eğitim, toplantı vb. etkinlikler aracılığıyla üyeleri ile kurduğu güçlü bağlarla sağlamlaştırmakta ve sürekli kılmaktadır. Sektördeki gelişmeleri yakından izleyen Petrol-İş’in ana faaliyetlerinden birisi, uzmanlık çalışmalarıyla sektörel gelişmelerde aktif rol almak ve bu gelişmeler doğrultusunda projeler gerçekleştirerek hem kendi üyelerinin hem kamuoyunun bilgilendirilmesini sağlamaktır.

TKD
1919’da yılında kurulan Türkiye Kimya Derneği (TKD) çoğunluğunu eğitimcilerin oluşturduğu yapısıyla sektördeki uzmanların çatı kuruluşu olma özelliğine sahiptir. Derneğin amaçları ve bu amacı gerçekleştirmek için Dernekçe sürdürülecek çalışma konuları ve çalışma biçimleri şunlardır:
a ) Kimya bilimi ve uygulamaları ile ilgili her konuda kamuoyu ve meslektaşları aydınlatmak amacıyla çalışmalar yapmak, Kimya öğretimi yapan kuruluşlarla sıkı işbirliğinde bulunmak,
b ) Meslek ve meslektaş hak ve yetkilerinin tanıtılması, korunması, isteklerinin belirtilmesi, emeklerinin değerlendirilmesi için her türlü girişimde bulunmak,
c ) Türkiye'de Kimya alanında mesleki gelişmeleri teşvik etmek, desteklemek, yaymak, meslektaşlar arası iş birliğini, mesleki ve sosyal dayanışmayı pekiştirmek için konferanslar, seminerler, kongreler, bilimsel tebliğli toplantılar yapmak, yurt içi ve yurt dışında mesleki geziler düzenlemek, her türlü mesleki yayınlarda bulunmak,
d ) Benzer amaçlar için kurulmuş ve kurulacak Türk ve Yabancı kuruluşlarla işbirliği yapmak,
e ) Kimya öğrenimi yapan gençlere mesleki alanda her türlü yardımı sağlamak, yardıma muhtaç olanlara bütçe imkânları dâhilinde kitap, para yardımı yapmak ve karşılıksız burs vermek, staj yeri sağlamak ve iş bulma hususunda yardımcı olmak.

TKSD
Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD) Kimya sanayinin ve bağlı alt sektörlerin gelişmesine katkıda bulunmak, sektörün genel ve güncel sorunlarını siyasi otoriteler, bakanlıklar, resmi kuruluşlar nezdinde dile getirip, benzer amaçla kurulmuş Sivil Toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak, medyanın da desteğini alarak, çözmek üzere faaliyet göstermektedir.

1993 yılından beri asosye, 2001’den beri de asli üyesi olduğu CEFIC ile olan ilişkileri doğrultusunda, TKSD aldığı bilgi ve yönlendirme ile kısa bir sürede uluslararası platformda gelişme kaydetmiş ve yurdumuzun kimya sanayicileri ile çalışanlarına Responsible Care (Üçlü Sorumluluk) kültürünü benimsetmiştir.
Sektörün ilgi alanında bulunan Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’na danışmanlık statüsünde hizmet veren TKSD hizmet ağını tüm Türkiye’ye yaymak için çalışmalarına devam etmektedir.

PROJE İŞTİRAKÇİLERİ
Yakacık Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi ve Kocaeli Üniversitesi Hereke Ömer İsmet Uzunyol Meslek Yüksek Okulu:
Yakacık Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, kimya uzmanlığı olan meslek liselerinden biridir. Benzer şekilde Kocaeli Üniversitesi Hereke Ömer İsmet Uzunyol Meslek Yüksek Okulu da “Boya Teknolojisi” alanına sahip ve civarda konuşlanmış Kimya Sektörü fabrikalarına eleman sağlayan bir kurumdur. Bu anlamda gerek UMYS’nin akademik altyapısının oluşturulması, gerek mesleki eğitim ve sektör arasında koordinasyon sağlanması açısından projeye değerli katkıları olacaktır. Bunlara ek olarak Yakacık Endüstri Meslek Lisesi laboratuvarları projede yer alan meslek gruplarının pratik sınavlarının yapılması için kullanılacaktır. Kocaeli Üniversitesi Hereke Ömer İsmet Uzunyol MYO ise soru bankalarının oluşturulması ve sınav metodolojisinin oluşturulmasında akademik destek sağlayacaktır.